ուտեստներին հաճելի գույն և բուրմուն

ուտեստներին հաճելի գույն և բուրմունք հաղորդող համեմունք։ Անգլիայի Հենրի 8-րդ (1509-1547թթ.) արքան արգելում է օգտագործել զաֆրանը` որպես ներկանյութ։<br>Առէջները հավաքում են ձեռքով` հատիկ առ հատիկ, նոր բացվող ծաղիկներից, և անմիջապես չորացնում։ Ընդամենը մեկ գրամ զաֆրանի համեմունք ստանալու համար պետք է մշակել մոտ 200 ծաղիկ։ Հնուց հայտնի է «թանկ է` ինչպես զաֆրանը» ասացվածքը։ Միջնադարում զաֆրանը կեղծող հանցագործին այրել են խարույկի վրա կամ ողջ- ողջ թաղել։<br><br>Եվրոպայում 9-րդ դարից մշակվում է զաֆրան ցանովին (Crocus sativus), որը ներմուծել են արաբները։ Ներկայումս` քրքումը (crocus) մշակվում է նաև Ֆրանսիայի հարավում։<br>Զաֆրանի ընդամենը երկու «փողիկը» բավարար է, որպեսզի 3 լ ջուրը ստանա վառ ծիրանագույն երանգ։<br><br>Բույսի բուժիչ հատկությունների մասին իմացել են հին եգիպտացիները, բույսը նկարագրել են Հիպոկրատը և Ավիցենան։<br><br>Հայազգի նշանավոր բժշկապետ Ա. Ամասիացին գրել է. «Քրքում (զաֆրան) ամրացնում է սիրտը, բայց պետք է զգուշանալ չարաշահումից, քանի որ դրա մեծ չափաբաժինները վնասակար են (նույնիսկ` մահացու)։ Զաֆրանը թեթևացնում է շնչառությունը, միզամուղ է, ավելացնում է սեռական կարողությունը»։<br><br>ՀՀ բնական պայմաններում միջին լեռնային գոտուց մինչև ալպյան գոտի տարածված են զաֆրան հրաշալի և զաֆրան Ադամի տեսակները։ Աճում են անտառների բացատներում, կանաչապատ լանջերին, թփուտներում, գետահովիտներում, վարելահողերում և այլուր։ Ադամի տեսակը ծաղկում է մարտ-մայիսին։ Զաֆրան հրաշալին ծաղկում է սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։<br><br>هشدار: RA، به خصوص در مناطق جنوبی krkume وحشی مشترک (با نام مستعار گراز pandruk، dzyunatsaghik، navros، sornjan، shndegh). <br><br>گیاه رمز و راز